Iohannes Brunensis lectori s.p.d.:

Gratus et optatus in hunc situm, benigne lector, mihi venis atque spero te hic et utiliora et te adiuvantia invenire posse.

Quis enim sim, fortasse quaeris? Sodalis Universitatis Pragensis, qui litteras Latinas, quas olim odio habuerat, in Italia toto pectore adamavit. Cum autem mihi Latina discenti difficultates tamen semper occurrerint nec magno re vera ingenio praeditus sim, tecum, lector, quae ad usum meum meorumque amicorum vel inveni vel ipse scripsi vel adaptavi, communicare velim.

Quod si autem hoc in situ mendum nanctus sis, veniam mihi quaeso des, cum errare humanum sit :-).

De lexicis abbreviationum mediae aetatis

LA: Nullus dubitat quin omnibus mediae aetatis opera legentibus saepe fiat, ut abbreviaturam sive abbreviationem, quam in manuscripto nacti sint, legere non valeant. Nam non nisi pauci sunt illius ingenii, cui nullo lexico umquam opus sit et quod omnia difficiliora suis viribus prospere superet, nobis aliis autem adminicula et auxilia quaerenda semper sunt, quibus adiuti per calles lapidosos linguae Latinae mediae aetatis ambulemus.  Cum ante duos annos quasi perfuga et viae rectae desertor factus sum et a litteris classicis honestissimisque ad litteras illas a quibusdam viris corruptas nominatas, mihi autem pulcherrimas carissimasque demigravi, unum lexicon prae aliis in manu versebatur: Lexicon abbreviaturarum ab viro doctissimo A. Cappelli conscriptum. Quid mirum? Nam illud lexicon facile in rete invenitur et illo tempore mihi satisfaciebat.

Temporibus autem mutatis mutandisque pauca alia lexica invenire conatus sum, quae tecum, benigne lector, communicare meo more velim, i.e. non solum titulo inscripto verum etiam interdum parvo commentario addito, quo tu, lector carissime, facilius lexicon e hac congerie tibi utilissimum et aptissimum eligas. Pro exemplo principium litterae „Q“ ex omnibus lexicis elegi, quae littera copiosissima et uberrima mihi videtur. Numerum abbreviationum conicere

Nunc brevissime conspectus lexicorum:

Auctor lexici Nomen lexici Prima editio
mihi nota (sic!)
Numerus
abbreviationum
Lingua explicationum
sive tractatus
de palaeographia
A. Cappelli Lexicon abbreviaturarum 1899 cca 12 300 Italica, Germanica, Anglica
Maurice Prou Manuel de paléographie 1892 cca 5 500 Francogallica
Joannes M. Hulákovský Abbreviaturae vocabulorum 1852 cca 1 100 Latina
Alphonse Chassant Dictionnaire des abréviations 1846 cca 4500 Francogallica
Johann Ludolf Walther Lexicon diplomaticum 1752 cca 13 300 Latina
Daniel Eberhard Baringius Clavis diplomatica 1737 cca 1 400 Latina

Tempus, quo singulae abbreviationes saepissime occurrebant, solum in Lexico abbreviaturarum et in Lexico diplomatico (quae lexica pro optimis habeo) signatum est.

Ordo lexicorum rationem temporis sequitur (qui ordo autem corrigitur).

A. CAPPELLI: Lexicon abbreviaturarum (1899)

Ab A. Cappelli est incipiendum paene sicut ab ovo, nam nullo alio lexico abbreviaturarum, quoad compertum habeo, tam saepe lectores, qui nunc sunt, utuntur. Primum est hoc lexicon in varias linguas versum, deinde magnam copiam abbreviaturarum continet, denique facile in rete omnium gentium invenitur.

Numerus paginarum partis lexicalis: 385 (+ abbreviationes classicae)

Numerus abbreviationum mediae aetatis: cca 12 300

Lingua tractatus lexicon praecedentis: Italica, Germanica, Anglica

Sumptum ex versione anno 1928 edita, quae nunc in situ http://inkunabeln.ub.uni-koeln.de invenitur.

Versio anni 1912 (imagines)

Versio Germanica anni 1928 (imagines)

Versio Anglica anni 1982 (pdf) (solum explicationes sine lexico ipso!)

 

Manuel de paléographie latine et française du VIe au XVIIe siècle (1892)

Hoc lexicon haud multa afferre mihi videtur, nam neque copiosius, neque pulchrius aliis scriptum est, neque melius rem palaeographicam explicet. Sed eis, qui Linguae Francogallicae fautores sint, fortasse placebit.

Numerus paginarum partis lexicalis: 148

Numerus abbreviationum: cca 5 500

Lingua tractatus lexicon praecedentis: Francogallica

Versio anni 1892 (Archive.org)

 

 

Joannes M. HULÁKOVSKÝ: Abbreviaturae vocabulorum (1852)

Hic liber vel potius libellus, qui autem magni pretii et magno usui mihi videtur, abbreviationes non solum Latinas, verum etiam Bohemicas, Paleoslavicas, Germanicasque continet atque explicationes rationis abbreviationum unicuique linguae proprias, i.e. Latinae Latinas, Bohemicae Bohemicas, Germanicae Germanicas, praebet. Pars Latina, quae est 36 paginarum , quamquam non tot abbreviationes diludicat quot supra dictus Cappelli, tamen, benigne lector, earum potissimam et frequentissimam partem illic, ut spero, invenies.  Quod si etiam operam manuscriptis in media Europa scriptis das, eo potius tibi hoc lexicon placebit, propterea quod eius auctorem Bohemum  fuisse constat et illas abbreviationes is praesertim ex codicibus in media Europa confectis sumpsissse videtur.

Numerus paginarum partis lexicalis: 22

Numerus abbreviationum: cca 1100

Lingua tractatus: Latina

Abbreviaturae vocabulorum - principium litterae Q

Abbreviaturae vocabulorum – principium litterae Q

 

Alphonse CHASSANT: Dictionnaire des abréviations latines et françaises (1846)

Numerus paginarum partis lexicalis: cca 106

Numerus abbreviationum: cca 4500

Lingua tractatus lexicon praecedentis: Francogallica

Versio Francogallica anni 1846 (Google Books)

Versio Francogallica anni 1884 (Archive.org)

 

Johann Ludolf WALTHER: Lexicon diplomaticum (1752)

Lexicon omnium maximum et – quod nobis carum – Latine conscriptum. Volumen secundum exempla variorum alphabetorum praebet.

Numerus columnarum partis lexicalis: 459

Numerus abbreviationum: plus quam 13 300

Lingua tractatus lexicon praecedentis: Latina

Versio anni 1752 (Heinrich Heine Universität Düsseldorf)

Alia versio anni 1752 (Google Books)

 

 

Danielis Eberhardi Baringii Clavis diplomatica (1737)

Hoc lexicon est re vera minimum, tamen una re alia lexica praecellit, nam non secundum ordinem alphabeticum abbreviationum, at verborum ordinatum est, hoc modo efficitur, ut lector facile omnes abbreviationes ad unum verbum pertinentes invenire possit.

Numerus paginarum partis lexicalis: cca 19

Numerus abbreviationum: cca 1400

Lingua aliarum partium libri: Latina

Versio anni 1737 (Google Books)

Versio anni 1754 (Archive.org) (Google Books – optima omnium)

Si tibi, benigne lector, et alia lexica abbreviationum nota sint, quaeso certiorem me de eis facias! Magnam gratiam tibi habebo.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

„Nedostane-li žena koho chce, běda tomu, koho dostane.“ Mark Twain